أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ ﴿۸﴾ وَلِسَانًا وَشَفَتَيْنِ ﴿۹﴾ وَهَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ ﴿۱۰﴾فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ ﴿۱۱﴾وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ ﴿۱۲﴾
بر اساس تفسیر المیزان، آیات ۸ تا ۱۲ سوره البلد به تحلیل انسان شناختی دقیقی از وضعیت وجودی انسان میپردازد که در سه محور اصلی قابل تبیین است: نخست، تأکید بر تجهیز انسان به ابزارهای ادراک حسی (چشم) و ابزارهای بیانی و ارتباطی (زبان و لب) که به عنوان پایههای اولیه برای تعامل با جهان خارج و شکلگیری شناخت فراهم شدهاند. دوم، هدایت تکوینی و تشریعی انسان به «نجدین» (دو راه آشکار خیر و شر) است که از طریق عقل سلیم و فطرت پاک (هدایت تکوینی) و نیز ارسال پیامبران (هدایت تشریعی) محقق شده و مسئولیت اخلاقی و انتخاب گری انسان را بنیان نهاده است. در نهایت، این آیات با معرفی «عقبه» به عنوان استعارهای از مسیر دشوار تکامل اخلاقی و معنوی، بر این حقیقت تأکید میکنند که علیرغم برخورداری از تمامی امکانات معرفتی و هدایتی، بسیاری از انسانها از «اقتحام عقبه» - که همان گذر از موانع درونی و انجام اعمال شاقِّ مانند آزاد کردن بردگان و اطعام مستمند است - سر باز میزنند. این تقصیر، ناشی از غلبه هوای نفس و انتخاب آسانترین راه (شر) به جای دشوارترین راه (خیر) است که در پرتو اختیار و اراده آزاد انسان، مسئولیت او را در قبال سرنوشت خویش تثبیت میکند.
به رایحه زندگی بپیوندید
شبکه اجتماعی قرآن گرام
سوره بلدنعمترایحه زندگیعبدالباسط قرآن قرآن آموز والا آموز قرآن گرام قرآن مجید قرآن کریم والایار
