وَكُلَّ إِنْسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ ۖ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كِتَابًا يَلْقَاهُ مَنْشُورًا اقْرَأْ كِتَابَكَ كَفَىٰ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا
در تفسیر المیزان، ذیل آیهٔ«وَكُلَّ إِنْسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ...»بر این نکته تأکید میورزد که «طائر» در این آیه، کنایه از عمل انسان است؛ چراکه اعمال آدمی همچون پرندهای، از او صادر شده و به سویش بازمیگردد. بهکارگیری واژهٔ «طائر» در اینجا، اشارهای است به باور رایج در میان اعراب جاهلیت که از پرندگان برای فال نیک و بد میگرفتند؛ اما قرآن این مفهوم را بهکلی دگرگون ساخته و سرنوشتِ نیکبختی یا شقاوت هر کس را نه در امور بیرونی، بلکه در گرو اعمال خود او دانسته است.
بهکارگیری تعبیر «در گردن» (فی عُنُقِهِ) نیز برای نشان دادن ملازمتِ همیشگی و جداییناپذیر این طائر با انسان است، چنانکه گویی طوقی بر گردن او آویخته شده است. بهبیان دیگر، آنچه موجب سعادت یا شقاوت هر انسانی میشود، همواره همراه اوست و هرگز از او جدا نمیگردد و این خود، قضای حتمی الهی است. این طائرِ ملازم، همان عمل و کردار خود انسان است که در دنیا مرتکب شده. در روز قیامت نیز، این اعمال در قالب نامهای گشوده (کتاباً یلقاه منشوراً) به او ارائه میشود تا خود، گواه و حسابرسِ خویشتن باشد و خطاب «اقْرَأْ كِتَابَكَ...» به او میرسد که با این کتابِ عملِ خود، دیگر نیازی به حسابرس دیگر ندارد.
#سوره_اسراء
#بهتیمی
بهتیمی نامه عمل بطحا سوره اسرا رایحه زندگی قرآن قرآن آموز والا آموز قرآن گرام قرآن مجید قرآن کریم والایار
